Quan điểm khi tham gia các FTA Email
Thứ hai, 13 / 02 / 2012

Tiếp tục tham gia các FTA phải trên thế chủ động chiến lược, mức độ tự do hóa cao hơn và sâu hơn các cam kết WTO nhằm đưa lại lợi ích cao nhất cho dân tộc, đối nội quyết định đối ngoại nhưng phải loại bỏ mọi lực cản làm chậm sự tiến bộ và chỉ là đại diện cho một số ít nhóm lợi ích trong quá trình đổi mới, hài hòa các lợi ích ngắn hạn với dài hạn, các lợi ích kinh tế với chính trị chiến lược, các lợi ích song phương với đa phương. Tác giả xin đưa ra một số quan điểm cụ thể khi tham gia các FTA Việt Nam như sau:

Nguồn ảnh: Internet

(1)    Tiếp tục và chủ động tham gia một số FTA

Phải kiên trì và quyết liệt loại bỏ mọi lực cản để có sự thống nhất cao về nhận thức, lập trường và thái độ ứng xử với vấn đề cần tiếp tục tham gia các FTA, đón bắt cơ hội phát triển mới. Hội nhập các FTA đang là xu thế lớn của thời đại, tiếp tục tham gia các FTA là tiếp tục tham gia vào toàn cầu hóa, tham gia vào quĩ đạo phát triển chủ yếu của loài người hiện nay. Tiếp tục tham gia các FTA để tránh bị tụt hậu so với các nước trong khu vực, đón bắt được những cơ hội mới để phát triển nhanh hơn. Tiếp tục tham gia các FTA phải trên thế chủ động chiến lược, không bị phụ thuộc vào nước ngoài , không bị cuốn theo trào lưu và phải tránh để bị mắc kẹt trong quan hệ giữa các nước lớn.

(2) Tham gia các FTA phải có chọn lọc, theo lộ trình vừa phù hợp với trình độ phát triển và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế vừa góp phần thực hiện các khâu đột phá chiến lược, đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Tiếp tục tham gia các FTA phải phù hợp với năng lực hội nhập, trình độ phát triển và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trong bối cảnh nước ta đang phải dành nỗ lực ưu tiên cho các quá trình đa phương toàn cầu và khu vực (WTO, AEC và thực hiện 6 FTA khu vực đã ký kết…), thì qui mô và mức độ tham gia thêm các FTA cần có sự cân đối các nguồn lực và cần được chọn lọc kỹ lưỡng. Cần có sự lựa chọn mục tiêu ưu tiên và đối tác chính đáng. Ta cần chuẩn bị thật tốt cho việc đạt tới thiết lập FTA với một vài đối tác chiến lược hàng đầu (như LB Nga, Hoa Kỳ…), có sức thuyết phục mạnh và tạo hiệu ứnglan toả với nhiều đối tác khác.Song song với quá trình đó, cần tiếp tục củng cố các nỗ lực hội nhập WTO, củng cố các liên kết kinh tế sâu hơn trong khối ASEAN. Tham gia các FTA trong thời kỳ tới cần giữ mức bảo hộ nông nghiệp, bảo hộ sản xuất trong nước phù hợp với điều kiện của ta và các cam kết quốc tế .

Lộ trình tham gia các FTA phải phù hợp với tiến độ xây dựng các hàng rào kỹ thuật trong thương mại để bảo vệ lợi ích quốc gia cả trong ngắn và dài hạn, bảo vệ thị trường trong nước, bảo vệ người tiêu dùng.Linh hoạt kết hợp lộ trình tham gia các FTA với tiến độ xây dựng các biện pháp TBT, SPS và các biện pháp bảo vệ thương mại tạm thời.

Nước ta đang bước vào giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới, đang cần đến một năng lực hội nhập cao hơn mà hai cấu phần quan trọng hàng đầu là năng lực cạnh tranh và cơ cấu thể chế vững mạnh, hài hoà với các thể chế kinh tế toàn cầu. Vì thế, cần tham gia một số FTA có triển vọng tạo ra cơ hội lớn về thu hút công nghệ cao và có thể tạo sức đột phá về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, nâng nhanh chất lượng nguồn nhân lực, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và phát triển bền vững (như TPP). Việc tiếp tục tham gia các FTA phải đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của tiến trình CNH, HĐH, phát triển nhanh gắn với phát triển bền vững.

(3) Ưu tiên tham gia các FTA song phương, nhưng mỗi FTA tham gia đều phải có mức độ tự do hóa cao hơn và hội nhập sâu hơn WTO.


Các FTA đa phương khu vực đóng vai trò nền tảng và là chất xúc tác, còn các lợi ích mang lại cho quốc gia chủ yếu là từ các quan hệ song phương. Sử dụng các FTA khu vực làm cơ sở đàm phán và kích thích các đối tác tham gia FTA song phương, tạo sự bổ sung và hỗ trợ giữa các kênh hội nhập song phương với đa phương.

Cần nhất quán trong cách tiếp cận tham gia các FTA là: WTO + FTA khu vực + FTA song phương. Đảm bảo mức độ hội nhập các FTA phải cao hơn và sâu hơn hội nhập WTO.Song phương là quyết định lợi ích dân tộc, đa phương là diễn đàn đấu tranh bảo vệ lợi ích dân tộc.

(4) Phải linh hoạt trong lựa chọn đối tác và mục tiêu tham gia các FTA, từng đối tác khác nhau phải có mục tiêu khác nhau, xác định đúng thứ tự ưu tiên giữa mục tiêu kinh tế với mục tiêu chính trị chiến lược trong tham gia FTA với từng đối tác.

Phải linh hoạt trong xác định tiêu chí lựa chọn các nhóm đối tác khác nhau, với mục tiêu ưu tiên tham gia các FTA với từng nhóm đối tác cụ thể, phù hợp. Một số đối tác cần đặt lợi ích kinh tế lên vị trí ưu tiên cao nhất, một số đối tác đặt lợi ích chính trị chiến lược lên trên, và một số đối tác kết hợp giữa lợi ích kinh tế với lợi ích chính trị chiến lược…

Nhóm đối tác FTA cần đặc biệt coi trọng thương mại hàng hóa là các nền kinh tế có mức bảo hộ còn cao, các nền kinh tế mới nổi, thị trường có tiềm năng xuất khẩu lớn cho hàng hóa của ta (như Ảrậpxêút, Nam Phi, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ…). Trong quan hệ FTA với nhóm đối tác này, thương mại hàng hóa là rất quan trọng, thương mại dịch vụ là quan trọng, thương mại đầu tư cần quan tâm. Cần chuẩn bị tốt các điều kiện để đón bắt các cơ hội thị trường trong dài hạn khi các đối tác cắt giảm thuế quan sâu hơn và mở cửa thị trường nhiều hơn theo cam kết FTA để đẩy mạnh xuất khẩu, tạo bước chuyển mạnh mẽ cán cân thương mại, cán cân vãng lai theo hướng có lợi cho ta.

Nhóm đối tác FTA cần đặc biệt coi trọng lợi ích chính trị chiến lược phải là các nước có vị thế lớn trên trường quốc tế, thông qua thiết lập quan hệ FTA có thể làm xoay chuyển tương quan lợi ích chính trị chiến lược của ta với nhiều đối tác khác, cân bằng lợi ích chiến lược của ta với các nước lớn. Cần coi trọng các đối tác FTA có nền công nghệ nguồn (như EU, Nhật Bản) để thu hút công nghệ cao phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thúc đẩy nâng cấp trình độ kỹ thuật công nghệ sản xuất trong nước, nâng cao chất lượng, năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

(5) Phát huy tối đa nội lực để tận dụng những cơ hội phát triển và ứng phó hiệu quả với những tác động bất lợi của các FTA đã ký kết; tích cực khai thác và phát triển các lợi thế cạnh tranh của quốc gia, bảo đảm phát triển bền vững là yêu cầu xuyên suốt trong chiến lược tham gia các FTA.

Phát huy nội lực và sức mạnh dân tộc là yếu tố quyết định đến hiệu quả và lợi ích quốc gia trong tham gia các FTA. Cần có sự nỗ lực phấn đấu vượt bậc, năng động sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp, sự quản lý điều hành có hiệu quả của Nhà nước trong tiến trình tham gia các FTA. Khơi dậy sức mạnh tổng hợp của cả nước và của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo sâu sát của lãnh đạo cao nhất của Đảng để tận dụng tối đa các ưu đãi, các cơ hội phát triển từ các cam kết FTA, đồng thời hạn chế các tác động bất lợi của các FTA đã tham gia. Phải tháo gỡ mọi cản trở, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch, bảo đảm cân bằng và xử lý hài hòa các nhóm lợi ích trong quá trình tham gia các FTA. Đặt lợi ích dân tộc lên trên vị trí ưu tiên cao nhất khi đàm phán và tham gia các FTA, đảm bảo sự hài hòa giữa lợi ích ngắn hạn và dài hạn, lợi ích kinh tế và xã hội để tạo sự đồng thuận cao trong xã hội, huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của đất nước trong tham gia các FTA.

Đàm phán, tham gia các FTA cần phải hướng mạnh vào khai thác và phát triển các lợi thế so sánh, lợi thế cạnh tranh của đất nước trong quan hệ hợp tác và cạnh tranh toàn cầu. Các lợi ích dài hạn từ tham gia các FTA chỉ có thể đạt được khi có sự nuôi dưỡng và phát triển các lợi thế cạnh tranh “động” của đất nước trong quan hệ cạnh tranh với các đối tác song phương và với toàn cầu. Cần phát huy tối đa nhân tố con người, coi nhân tố con người là chủ thể, nguồn lực chủ yếu trong hội nhập các FTA có hiệu quả.

(6) Giữ vững sự an toàn của nền kinh tế trong quá trình tham gia các FTA; giải quyết tốt mối quan hệ giữa độc lập tự chủ và hội nhập quốc tế trong khuôn khổ của các FTA tham gia, ký kết


Phải giữ vững đường lối đối ngoại độc lập tự chủ trong quá trình đàm phán ký kết các FTA. Phải giữ vững quyền độc lập tự chủ trong việc xây dựng, lựa chọn và quyết định các chiến lược và qui hoạch phát triển, không để cho đối tác nào đó lợi dụng các bức thiết của ta khi muốn đạt tới một mô hình FTA nào đó để đặt ra những điều kiện nhằm để lái chiến lược phát triển của ta theo ý đồ của họ. Phải kiên định mục tiêu độc lập tự chủ và chủ nghĩa xã hội trong quá trình đàm phán tham gia các FTA, giữ vững an ninh lương thực, an toàn năng lượng và an toàn tài chính quốc gia. Các thoả thuận, Hiệp định về tự do hoá đầu tư khu vực và song phương mà ta tham gia ký kết không được dẫn tới dòng FDI thu hút tập trung vào một số lĩnh vực/ngành quan trọng, có liên quan đến an ninh quốc phòng, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an toàn cho cộng đồng và môi trường. Ta cần tiếp tục giữ mức bảo hộ thuế quan và phi thuế ở mức cần thiết trong khuôn khổ của các FTA trên các lĩnh vực quan trọng này.

Nguồn: Dự án EU-Việt Nam MUTRAP III

 

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: